W LHC temperatury są 100 000 razy wyższe niż w Słońcu. Jak lekkie jądra mogą to przetrwać?

12 grudnia 2025, 10:58

Podczas kolizji w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) pojawiają się temperatury ponad 100 000 razy wyższe niż wewnątrz Słońca. Jednak w jakiś sposób lekkie jądra atomowe i odpowiadające im antyjądra wyłaniają się z tych kolizji nienaruszone, mimo że siły utrzymujące jądra powinny ulec osłabieniu i lekkie jądra powinny rozpaść się w znacznie niższych temperaturach. Fizycy od dekad zastanawiali się, jak to możliwe. Prowadzony w CERN-ie i będący częścią LHC eksperyment ALICE dostarczył właśnie pierwszych eksperymentalnych dowodów pozwalających opisać, jak to jest możliwe.



Miliard witryn w sieci

17 września 2014, 17:22

W sieci uruchomionych jest już ponad miliard witryn. Przekroczenie granicy miliarda witryn odnotował działający w czasie rzeczywistym online'owy program statystyczny Internet Live Stats. Historyczny moment został odnotowany też na Twitterze przez Tima Bernersa-Lee, uznawanego za ojca WWW.


Sympatyczne chłodzenie pojedynczego protonu

7 września 2021, 04:56

Możliwość uwięzienia cząstek i schłodzenia ich do temperatur bliskich zeru absolutnemu jest niezbędna do przeprowadzenia wielu badań fizycznych, w tym do badania problemu asymetrii pomiędzy materią a antymaterią. Naukowcy pracujący przy eksperymencie BASE (Baryon Antibaryon Symmetry Experiment) w CERN-ie poinformowali o pierwszym udanym schłodzeniu pojedynczego protonu za pomocą techniki chłodzenia sympatycznego.


Kolejna awaria Wielkiego Zderzacza Hadronów

6 listopada 2009, 11:07

Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) uległ ponownej awarii. Tym razem winnym jest ponoć... ptak, który upuścił kawałek niesionego przez siebie chleba. Chleb miał wpaść do naziemnych urządzeń i zablokować je, powodując przegrzanie się części Zderzacza.


Summit – najpotężniejszy superkomputer na świecie

11 czerwca 2018, 15:03

Oak Ridge National Laboratory (ORNL) pochwaliło się najpotężniejszym superkomputerem na świecie. Teoretyczna maksymalna wydajność (Rpeak) maszyny Summit wynosi 200 PFlops. To oznacza, że jeśli w najbliższym czasie Chiny nie pokażą potężniejszej maszyny, to USA znowu staną się liderem rankingu Top500.


Zmiany kształtu jądra złota zaskoczyły fizyków i pokazały, jak mało wiemy

20 listopada 2023, 10:43

Przed 50 laty w laboratorium ISOLDE w CERN-ie odkryto, że jądra atomów mogą zmieniać kształt. Wówczas zaobserwowano to zjawisko w odniesieniu do jąder rtęci, później również bizmutu. Teraz naukowcy stwierdzili, że również i jądro złota zmienia kształt, ale w inny sposób niż rtęć i bizmut. Najnowsze badania dowiodły więc, że zjawisko zmiany kształtu jądra atomowego wciąż stanowi wyzwanie dla naszego rozumienia fizyki na poziomie atomów.


Wnętrze Wielkiego Zderzacza Hadronów© CERN

Świat naukowy uznaje odkrycie bozonu Higgsa

12 września 2012, 10:41

Naukowcy pracujący przy eksperymentach ATLAS i CMS opublikowali wyniki swoich badań w piśmie Physics Letters B. Pojawienie się obu artykułów w recenzowanym specjalistycznym piśmie naukowym to oficjalne uznanie istnienia bozonu Higgsa.


W CERN przyjrzeli się hiperonom. Badają „ostatnią granicę” Modelu Standardowego

28 grudnia 2020, 10:53

Zderzenia pomiędzy wysoko energetycznymi protonami po raz pierwszy pozwoliły na przyjrzenie się niezwykłym hiperonom. Zaliczane są one do cząstek dziwnych. To bariony zawierające co najmniej jeden kwark dziwny. Hiperony prawdopodobnie występują w jądrach gwiazd neutronowych, zatem ich badanie może sporo zdradzić na temat samych gwiazd oraz środowisk o tak ekstremalnie upakowanej materii.


Najbardziej precyzyjne pomiary masy bozonu W uspokoiły fizyków

20 kwietnia 2026, 07:39

Gdy cząstki elementarne mają wyższa lub niższą masę, niż się spodziewano, fizycy mają problem. Pojawiają się przypuszczenia, że to, co dotychczas wiedzieliśmy o wszechświecie nie jest prawdą. Cząstka, której masa wykracza poza tę przewidzianą teoriami, podważa założenia dotyczące sił tworzących naszą rzeczywistość. Tak właśnie było od kilku lat z bozonem W.


Wielki Zderzacz Hadronów odnalazł nieznany mezon

10 października 2014, 13:23

Odkrycie nowej cząstki subatomowej zmieni nasze rozumienie sił działających w jądrze atomu, twierdzą autorzy badań. Nowa cząstka, mezon Ds3*(2860)-, została zauważona przez zespół kierowany przez uczonych z University of Warwick, którzy analizowali dane z detektora LHCb stanowiącego część Wielkiego Zderzacza Hadronów


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk